Štampa

Otrovane ptice sve češći prizor

on .

Broj registrovanih slučajeva trovanja strogo zaštićenih vrsta ptica u Crnoj Gori raste. Ove nedelje je otkriven slučaj trovanja para surih orlova u selu Velika u Crnoj Gori, što predstavlja nemjerljiv gubitak za ornitofaunu naše zemlje. Takođe, tokom redovnog monitoringa ptica na Nikšićkom polju, ornitolozi Centra za zaštitu i proučavanje ptica pronašli su početkom marta dvije uginule jedinke mišara (Buteo buteo). Kako bi utvrdili tačan uzrok smrti, nakon veterinarskog pregleda, organi ptice koja nije sadržala baline sačme, odnosno za koju je bilo jasno da nije krivolovljena, poslati su na analizu u Centar za ekotoksikološka istraživanja. Analizom dostavljenih uzoraka utvrđeno je prisustvo pesticida metiokarba, u narodu poznatog kao pužomor, koji se koristi za suzbijanje puževa, tretiranje zemljišta/sjemena i kao repelent za ptice.

viber image 2019-02-19  18.10.50

Upotreba pesticida na način koji je suprotan uputstvu za upotrebu, u količinama većim od propisanih, kao i primjene pesticida čiji su promet, držanje i upotreba zabranjeni, često su uzroci pomora ptica. Žrtve trovanja su najčešće ptice grabljivice koje se otruju putem zatrovane hrane, tj. ishranom leševima životinja koje su namjerno tretirane sredstvima koji sadrže toksične supstance, a koje su postavljene kao mamac.

Osim surih orlova i mišara, prethodnih godina otkriveni su slučajevi trovanja velikih ušara i sivog sokola furadanom, toksinom iz porodice pesticida smrtonosnog za ptice, koji je u zemljama Evropske unije strogo zabranjen. Aktivna toksična supstanca u furadanu je karbofuran, proizveden u vojnim laboratorijama kao nervni bojni otrov, koji kod ptica i ljudi izaziva brzu smrt. Uprkos tome, trovanje furadanom se često primjenjuje kako bi se uklonile jedinke koje „nanose štetu".

Otrovane ptice se obično pronalaze blizu mamca, i to otprilike u krugu od 20tak metara od njega. Ukoliko građani naiđu na otrovanu pticu savjetujemo ih da ne diraju uginulu životinju niti mamac, i da posebno osiguraju da djeca ne dođu u kontakt sa otrovom. Najbolji pokazatelj da je ptica otrovana jeste njen položaj tijela sa raširenim krilima, glavom okrenutom ka tlu i karakteristično zgrčene kandže.

Zabrinjava činjenica da su skoro sve otrovane ptice pronađene u neposrednoj blizini naselja, što ukazuje na to da počionici ovakvih zločina na brinu o uticaju pesticida na zdravlje građana, posebno djece koja mogu doći u neposredan kontakt sa otrovom. Takođe, izostaje efikasnost tužilaštva u ovim slučajevima jer se obično krivične prijave podnose protiv NN lica pa je najčešće teško utvrditi identitet počinionica. Međutim postoje i slučajevi gdje je moguće identifikovati počinioca ali takva akcija izostaje iako je riječ između ostalog i ugrožavanju građana koji su izloženi smrtonosnim otrovima.

Klasičan takav primjer izostanka reakcije podgoričkog tužilaštva jeste slučaj trovanja sivog sokola, koji je pronađen na brdu Gorica grčevito držeći goluba namazanog karbofuranom. Do počinioca se moglo doći vrlo lako, uvidom u registraciju golubara obzirom da je otrovom namazan golub ima prsten koji sadrži i oznake o vlasniku, odnosno licu koje je žrtvovalo svog goluba kako bi se riješio zaštićene grabljivice. Informacija do koje smo došli da kod sa prstena pripada golubarima u naselju Masline. Godinu dana kasnije, ovog puta koristeći mamac goluba namazanog furadanom ali bez prstena, otrovana je pronađena i najveća evropska sova, velika ušara i to u kasarni Masline. Oba slučaja dovoljno upućuju na reon na kojem se nalazi lice sa dovoljnom količinom furadana u zalihama da otruje čitav grad.

Prema Zakonu o zaštiti prirode, otrov i otrovni mamci su zabranjene metode za ubijanje divljih životinjskih vrsta i za njihovo izvršenje predviđena je novčana kazna ili zatvor do jedne godine, a u slučaju zaštićenih vrsta kazna zatvora i do pet godina.

viber image 2019-02-19  18.10.51

banervolonter