restoran podgoricaпрокат автомобил Подгорица
Štampa

Zašto su vjetroelektrane nekad pogubne za ptice?

on .

Energija vjetra spada u obnovljive tzv. zelene izvore energije za koje se smatra da nemaju negativne posljedice po prirodu. Na žalost samo u Španiji vjetroelektrane usmrte i do 18 miliona ptica i šišmiša godišnje. Međutim nisu sve vjetroelektrane smrtonosne. U pitanju su VE koje su loše pozicionirane.

U praksi, najosjetljivije na turbine vjetroelektrana, su grabljivice jer imaju specifičan način leta gdje praktično na termalama jedre. U odnosu na ostale porodice ptica, zaštita grabljivica je pod većim stepenom pažnje zbog njihove rijetkosti, ugroženosti ali i životnog doba. Ako se uzme da je prosjek letenja grabljivica između 300 i 1200 mnv, a VE se nalaze na visini od 50 do 150 metara postavlja se pitanje kako uopšte dolazi do kolizije ptica sa turbinama.

04. Infografika

Odgovor leži u termalama tj. stubovima toplog vazduha koji se uzdiže, a koji se pojavljuju kada se vazdušna masa pomjera sa nižih nadmorskih visina preko geografskih prepreka prema većim visinama. Kada jedre, grabljivice često stradaju jer dolaze u istu ravan sa oštrim ivicama rotacionih noževa koji se kreću i preko 300 km na sat.

Drugo pitanje koje se postavlja jeste kako to da ptice ne vide turbine i izbjegnu sigurnu smrt. Odgovor leži u činjenici da evolucijski nisu naviknute na takve vrste prepreka ali i u samom vidokrugu. Recimo kod lešinara vidokrug je 60% jer skeniraju tlo tražeći plijen/lešinu, pa tako ne obraćaju pažnju ispred već ispod sebe.  

03. Infografika

 

Zato je pozicioniranje VE, poštujući standarde zaštite prirode, važno. Primjeri iz regiona kao što je slučaj sa Hrvatskom i Bugarskom idu u prilog činjenici da nisu svi obnovljivi izvori ujedno i zeleni izvori energije. Tako je Hrvatski sud naložio obustavu izgradnje vjetroparka na Pelješcu dok je slučaj Bugarske i rta Kaliakre našao svoj epilog na Evropskom sudu pravde. Oba slučaja dobijena su jer je gradnja planirana ili već izvršena na Natura 2000 područjima, mreži zaštićenih područja na nivou Evropske unije čije uspostavljanje je kroz istraživanja počelo i u Crnoj Gori.

Međutim nezavisno od toga za svaki projekat po zakonu potrebno je uraditi procjenu uticaja na životnu sredinu ali je težnja mnogih zemalja razvoj Mape osjetljivosti za ptice kako bi se isključile pojedine oblasti koje su možda interesantne investitorima zbog dinamike vjetra ali su zabranjene sa aspekta zaštite prirode. Mapa osjetljivosti ideal je BirdLife partnera kojem teži i Centar za zaštitu i proučavanje ptica u Crnoj Gori.

Pored Mape osjetljivosti kao kvalitetan mehanizam unapređenja stanja u oblasti zaštite ptica kod već realizovanih projekata tj. već izgrađenih vjetroelektrana (koje nekad mogu sadržati i do stotinu vjetrotrubina) takođe je moguće vršiti isključivanje turbina u toku vrhunca migracije poznato jos i kao "gašenje na zahtjev" koje daje odlične rezultate uz minimalne energetske gubitke.

Pored toga istraživači dolaze i do revolucionarnih otkrića poput turbine bez rotacionih noževa čija bi realizacija u budućnosti dovela do rješenja u potpunosti prihvatljivih za ptice i prirodu uopšte.

 

banervolonter